Dames en heren, u zit met een brandende vraag. Op een brandende vraag. Waarom, in 's hemelsnaam, zit ik, hoogst oncomfortabel, op een wc pot, een toiletpot, in een kerk?

Het antwoord is simpel: omdat Neel Korteweg het wil, het bedenkt, het voor elkaar heeft gekregen. Dankzij Sphinx Maastricht en Technische Unie.

Zo simpel is het natuurlijk niet. Er ligt een gedachte achter, onder. Deze.

Poepen en piesen in het openbaar is heel normaal. In de Middeleeuwen. Ook in de kerk. Niemand schaamt zich. Schilderijen en tekeningen geven onverbloemd weer. Anders is het met de vrijheid van meningsuiting. Daar ligt de macht dwars. De Paus, de vorst. Erasmus heeft er last van, ergert zich. Aan wat anderen schrijven. Boeken, geschriften die niet deugen. Oneerlijk, onzuiver, star, vol vooroordelen. Hij zou dan met recht kunnen verzuchten: Shit, Schijt aan de letteren! Oftewel: de pot op! Je kan me wat! Erasmus doet dat niet. Daar is hij veel te beschaafd voor.

Neel Korteweg leert Erasmus kennen als geen ander. Wat hij niet zei, zegt zij. Letterlijk. De pot op.

Erasmus doet een geniale zet. Geen aanklacht, geen klaagzang, maar een lofrede. Satirisch bedoeld. Hij brengt een hoofdpersoon in zijn leven. Ingegeven door de achternaam van zijn vriend Thomas More. Die doet hem denken aan het Griekse moria, dwaasheid, zotheid.

Daar is ze dan: Vrouwe Zotheid, door Gerrit Komrij steevast Vrouwe Dwaasheid genoemd. Erasmus legt haar in de mond wat hij niet zomaar zeggen kan. Zijn kritiek op de Kerk, op theologen, monniken, oorlogzuchtige pausen, op de strijd tussen geloven, op de omgang tussen mensen, op verspilling en wat niet al.

Vrouwe Zotheid neemt het woord, doet het woord. Onverveerd, vol overtuiging. Zíj krijgt de schuld en vangt de klappen op. En hij blijft aardig buiten schot.

Poepen en piesen in het openbaar is heel normaal. In de Middeleeuwse kerk. Maar een vrouw op de kansel mag niet. Hoe graag Erasmus het ook zou willen. Taboe, hoort ge, Desiderius? Vrouwe Zotheid lost het voor hem op. Ze bestijgt de predikstoel. Hans Holbein, de Jonge, legt het vast, in een kantlijntekening. In De Lof der Zotheid.

En nu? Heden ten dage? In Nederland hebben we, sinds 1911, damesdominees. En elke kerk heeft nette wc's (m/v). Maar een pot in de kerk? Schokkend voor de gelovigen, shockerend, taboe! Dat merken we, als we kerken benaderen. Voor de opening van de tentoonstelling. Om onze gasten op te laten zitten. Als knipoog van Neel. Richting Erasmus. En als symbool van nederigheid. Alleen de Mozes en Aäronkerk zegt ja. Dus staan ze hier. In de vroegere St. Antonius van Padua. In dankbaarheid. Ze blijven tot en met de Museumn8. Daarna gaan ze opgewekt de handel in. 200 taboes.

Nog even iets over de Herengracht 3 6 8. Neel Korteweg, Erasmus van Amsterdam. Geen historische expositie, maar: een vrije blik op een vrije geest. Over en weer. Zonder knellende teksten. Geen A-teksten, in minuscule lettertjes, diapositief in zwart, bruin, rood. Geen dito B-teksten die op kleine schaal hetzelfde doen, geen kaartjes naast elk werk, met titel, jaartal, naam van de kunstenaar, formaat, techniek. Geen curatorengeheimtaal ook, maar heldere duiding. Kort, vrij, los, soepel, leesbaar, verhalend. Immers: achter alles schuilt een verhaal. En verhalen moet je vertellen.

Gaan dus, naar het Bijbels Museum. En als u vandaag al bent geweest, ga dan later nog een keer. En zegt het voort. En klik op www.erasmusvanamsterdam.nl En blijf dat doen. De site wordt regelmatig aangevuld.